Dialoog

Ubuntu-filosofie, zoals Ramose die ons ontsluiert, is doordrenkt van gemeenschap. Persoon word je door opgenomen te worden in de gemeenschap van zowel de levenden als de levenden-doden (middels de inwijdingsrite).

In het moderne en post-moderne Westen is het eerder zo dat je persoon wordt door van de gemeenschap los te komen. Bij ons is volwassen worden juist 'individuatie'. De band met de traditie komt onder druk te staan en de ideologie is dat ieder zichzelf zal moeten ontwerpen (Sartre).

Nietzsche verwoordde het verval van de religieuze waarheid in het Westen met de slogan 'de dood van God' (en 'wij hebben hem zelf vermoord!'). Dat wij mensen de waarheid zelf maken, zoals de ubuntu-visie luidt, weten wij sinds Nietzsche ook. Maar terwijl de Ubuntu/Bantoe-gemeenschappen geworteld blijven in de gemeenschap en haar traditie, ontberen wij in het (post)moderne Westen steeds meer deze warme deken van de oude verhalen en waarheden. Onze verhalen zijn niet vanzelfsprekend meer, ook (of juist) niet als collectieve verhalen. 'Ieder zijn eigen waarheid.'

Maar kennelijk (...) kan niemand zonder die verhalen en het geloof in hun waarheid (hoe dan ook). Hoe doen wij dat dan? Als ze niet meer traditioneel gegeven zijn, zullen we ze zelf moeten verzinnen - in dialogen. De gemeenschap als dialogische schepper van haar (zoals altijd fictieve) verhalen. Dat is toekomstmuziek. Vooralsnog heersen nog de absolute verhalen (zoveel fundamentalismen nog, zoals tegenwoordig ook de wetenschappelijke varianten) en de al te relativistische verhalen ('ieder zijn eigen waarheid').