Symbolische werkelijkheid

Als ik op straat loop, verkeer ik in een fysieke wereld. Ik ben een ademend en stofwisselend organisme, beweeg me op het aardoppervlak door de dampkring. Dankzij mijn zintuigen en hersenen neem ik deze wereld waar en ben ik me bewust van mijn aanwezigheid.

De straat is geasfalteerd, het fietspad is gemarkeerd door witte strepen, de stoep van tegels is iets hoger.
Maar de straat is niet alleen deze materie. De witte strepen zijn weliswaar geverfd, maar dat is niet het belangrijkste ervan. Het zijn tekens, symbolen waarvan wij de betekenis kennen: ze markeren de strook die voor fietsers bestemd is. Dankzij borden weten we dat auto's hier niet harder dan 30 km per uur mogen rijden en dat er aan beide kanten niet geparkeerd mag worden.
De straat is een fysieke realiteit, maar vooral ook een symbolische werkelijkheid. Zozeer zelfs, dat er een strafsysteem (ook een en al symboliek) aan is verbonden en we boetes kunnen krijgen als we te hard rijden of de auto langs de stoep parkeren.

Denk ik al wandelend aan mijn overleden moeder en zie haar voor me, dan wordt de fysieke/symbolische realiteit doorkruist door deze innerlijke symbolische wereld van mijn herinneringen aan mijn moeder en de bijbehorende gevoelens en stemmingen. Ik kan zelfs tegen haar praten en het gevoel hebben dat ik een antwoord krijg.
In onze Westerse cultuur is het 'gezond' wanneer ik me ervan bewust ben en blijf dat de symbolische wereld van de herinnering slechts een innerlijke voorstelling is en de fysiek-symbolische buitenwereld dominant blijft in mijn besef van werkelijkheid en aanwezigheid. Ook de symbolische werkelijkheid van de straat blijft steeds kleven aan de fysieke, materiële realiteit van de straat.

Als ik Ramose goed begrijp, is in de Bantoe-culturen de symbolische werkelijkheid dominanter dan bij ons. Mijn moeder zou veel 'werkelijker' aanwezig zijn dan ze voor mij was. De 'levenden-doden' zijn niet anders aanwezig als mijn moeder, maar in een Bantoe-gemeenschap is hun aanwezigheid 'werkelijker', dominanter. In hun werkelijkheidsbesef domineert de symbolische werkelijkheid de fysieke realiteit.