Ubuntu spirit

‘Heel-heid’ van lichaam en geest, van aanwezigheid en ritme, van dans/muziek/verhaal, van individu en groep. ‘Wordend zijn’; een dynamiek die niet van buitenaf komt, maar van binnenuit. (Komt het van buitenaf, dan wordt het gefixeerd ‘zijn!’, zoals Ramose dat noteert; zoals de heel-heid dan ‘totaliteit’ wordt, systeem.)

Met ‘heel-heid’ lijkt Ramose mij vooral te zeggen, dat het niet om systemen gaat, maar om ‘van binnenuit’ bij elkaar horen. Niet de dwang van een systeem, maar het bij elkaar passen, zoals in: verwantschap, of: vriendschap.

In Ubuntu is er een besef van de werkelijkheid als ‘iets’ dat onze menselijke dimensies verre te boven en te buiten gaat. De naam daarvoor is ‘ubuntu’, maar eigenlijk is dat al te veel gezegd, want verder kunnen we er niets over zeggen. (Lao Zi parafraserend zou ik dan ook zeggen: ‘De eeuwige Ubuntu kan niet in woorden worden uitgedrukt. De eeuwige naam kan niet worden genoemd’.) Wij mensen kennen deze werkelijkheid slechts ‘op onze manier’, zoals wij haar concretisering als onze mensenwereld. De naam hiervoor is ‘umuntu’.

Het besef (idee) van Ubuntu maakt zelf deel uit van onze mensenwereld. En als zodanig (als idee) vormt het in Ubuntu-culturen idealiter de wijze waarop men mensen, de mensenwereld en de natuur beschouwt: ‘heel’, in beweging, veranderend, sociaal, humaan, insluitend (i.p.v. uitsluitend), e.d.

Ballet Arumbaya Ndendeli

Indlondlo Zulu Dancers

Sanyu Children’s Choir Uganda